1	"21" 21. YÜZYILIN ÖZELLİKLERİ VE EĞİTİMDE YAPILANDIRICI YAKLAŞIM Hazırlayan: Doç. Dr. Ömer ÖZYILMAZ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ www.omerozyilmaz.com
2	İÇİNDEKİLER 1 21. YÜZYILIN ÖZELLİKLERİ 1-2 3 (4-5-6) 21. YÜZYILIN İNSANININ ÖZELLİKLERİ 1-2-3 (7-8-9) MEVCUT ÖĞRETME ÖĞRENME SİSTEMİMİZİN DURUMU 1-2-3 (10-11-12) NEDEN YAPILANDIRICI YAKLAŞIM 1 (13) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN TEORİSİ 1 (14) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN ETİMOLOJİK ANALİZİ 1 (15) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN TARİHSEL GELİŞİMİ 1 -2 (16-17) YAPILANDIRICI ÖĞRENİMİN TEMEL İLKELERİ 1-2-3-4 (18-19-20-21) YAPILANDIRICI YAKLAŞIM NEDİR? 1-2-3 (22-23-24) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENME 1-2-3 (25-26-27) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENİM SÜRECİ 1-2-3-4 (28-29-30-31) OKULUN ÖĞRENCİYE KAZANDIRMASI GEREKENLER 1-2-3-4-5 (32-33-40-41-42) ANAHTAR BECERİLER NELERDİR 1-2-3- 4 (34-35-36-37) ORTAK TEMEL BECERİLER 1-2 (38-39) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN ROLÜ 1-2-3 (43-44-45)
3	İÇİNDEKİLER 2 YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN YAPACAĞI İŞLER 1-2-3-4 (46-56-66-67) ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 1-2-3-4-5-6-7-8-9 (-47-48-49-50-51-52-53-54-55) ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ-1-2-3-4-5-6-7-8-9 (57-58-59-60-61-62-63-64-65 YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRENCİ 1-2 (68-69) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN, ÖĞRENCİ AÇISINDAN YARARLARI 1-2 (70-71) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEĞE BAKIŞ 1-2 (72-73) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ 1-2-3-4-5-6-7 (74-75-76-77-78-79-80) YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA DEĞERLENDİRME AŞAMALARI 1-2 (81-82) ÖNERILER 1-2-3 (83-84-85) KAYNAKÇA 1 (86)
4	21. YÜZYILIN ÖZELLİKLERİ 1 21. Yüzyılın bazı özellikleri şöyle özetlenebilir: 21. Yüzyılın en belirgin özelliği bilim, teknoloji, sanayi, ticaret ve hizmet alanları gibi hayatın her alanında üretim ve gelişmeyi esas almasıdır. 21. yüzyıl, “üretim” odaklı bir yüzyıldır. 21. yüzyılın anahtar kavramı “bilgi”dir. “Bilginin etkinliği”, “yeni bilgi üretimi” iledir. Bir ülkenin gelişmişlik düzeyi, elde ettiği, ürettiği, işlediği ve ilettiği bilgi miktarı ile ölçülmeğe başlanmıştır.
5	21. YÜZYILIN ÖZELLİKLERİ 2 21. yüzyıl, dünyadaki en çok ve en hızlı değişimin yaşandığı yüzyıldır. 21. yüzyılda dünya küreselleşmiş, enformasyon ve bilgi teknolojilerinin etkisiyle küçülmüştür. Bilgi, teknoloji ve sanayi alandaki üretim çıktıları, dünyayı hızlı bir şekilde dolaşmağa başlamıştır. Bu asırda, her alanda tam verimliliğe ulaşmanın en önemli yolunun, bütün yetileri ile gelişmiş olan insandan, daha etkin, daha fazla yararlanabilme gerçeği olduğu ortaya çıkmıştır.
6	21. YÜZYILIN ÖZELLİKLERİ 3 … VE 20. YÜZYILDA 21. YÜZYILDA
7	21. YÜZYILIN İNSANININ ÖZELLİKLERİ 1 21. Yüzyıl insanının özellikleri: 1- Yenilikleri ve gelişmeleri kavrayıp kendisini sürekli yenileyen, 2- Bilgiye meraklı, ona ulaşma yollarını bilen, öğrenmeyi öğrenmiş, bilgiden bilgi üreten, 3- Çağın anahtar becerilerini ve ortak temel becerileri ileri derecede öğrenip içselleştirmiş, 4- Üzerine düşen görevlerin farkında olan ve kimsenin uyarı ya da ihtarına ihtiyaç duymadan bunları bilinçli olarak yerine getiren,
8	21. YÜZYILIN İNSANININ ÖZELLİKLERİ 2 5- Üretken, atılımcı ve girişimci bir kişiliğe sahip olan, 6- Sorumluluğunun farkında olan ve sorumluluk almanın ne demek olduğunu bilen, 7- Birey ve toplumun geleceğinin, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme becerilerine bağlı olduğunun bilincinde olan, 8- Kendi kültür ve değerlerini çok iyi özümsemiş, değişik kültür ortamlarında da hoşgörü ile yaşayabilen,
9	21. YÜZYILIN İNSANININ ÖZELLİKLERİ 3 9- Çağdaş becerilerin kazanılması ve hayat boyu sürdürülmesinin ezberlemeyi değil, bilgi üretimine dayalı çağdaş bir eğitimi gerektirdiğinin farkında olan bireydir. 10- Kısaca çağdaş dünyanın kabul ettiği birey, kendisine aktarılan bilgileri aynen kabul edip, yönlendirilme ve biçimlendirilmeyi bekleyen değil, bilgiyi yorumlayarak anlamın yaratılması sürecine etkin olarak katılan bireydir
10	MEVCUT ÖĞRETME ÖĞRENME SİSTEMİMİZİN DURUMU 1 Yukarıda, 21. Yüzyılın ve bu Yüzyılda yaşayan insanın özelliklerinin neler olduğunu gördük. Belirtilen özellikleri, çağın insanı, elbette Ülkede uygulanan eğitim yoluyla elde edecektir. Halbuki, günümüzde uygulanan eğitim anlayışı: 1- Öğretmen- öğrenci- program üçgeninde, öğret-öğren-hatırla formülüyle yürütülmektedir. 2- Okulda, düşünme, üretme,bilgiyi kullanma ve problem çözme yetenekleri gelişmediğinden, öğrencinin zihinsel etkinliği ezberlemek ve onları hatırlamağa çalışmaktan ibarettir.
11	MEVCUT ÖĞRETME ÖĞRENME SİSTEMİMİZİN DURUMU 2 3- Ölçme ve değerlendirme sistemimiz, öğrencilerin neyi hatırlayabildiklerini ölçmeğe odaklanmıştır. 4- Öğretmen, eğitimin merkezindedir, otoritedir ve işi, öğrencilere bilgiyi aktarmak ve onun ne kadarı hatırda kalmış, onu ölçmektir. 5- Dünyadan ve çağın gerçeklerinden kopuk, dıştan zorlamacı bir eğitim anlayışıdır. 6- Eğitim öğretim, bilgi parçalarının öğrenciye aktarılması ve ezberletilmesi ile sınırlıdır.
12	MEVCUT ÖĞRETME ÖĞRENME SİSTEMİMİZİN DURUMU 3 7- Öğrencide bilgiye ve öğrenmeğe karşı ilgi uyandırma yok denecek kadar azdır. 8- Bilginin önemi, ona ulaşma yolları, kullanılması, bilgiden bilgi üretme, bilgiyi transfer etme gibi kavram ve anlayışlar öğrencilerimizden uzaktır. 9- Dünyada kabul görmüş, düşünme, üretme ve sorgulamaya dayalı “Anahtar Beceriler”, ve “Ortak Temel Beceriler”den yoksundur. İşte bu anlayışlarla 21. Yüzyılın insanının yetişmesi veya yetiştirilmesi mümkün değildir.
13	NEDEN YAPILANDIRICI YAKLAŞIM Bu durum eğitimcileri, çağın insanını yetiştirecek yeni eğitim yaklaşımı arayışlarına itmiştir. Bu arayışlar, iki asırdan beri, bilim adamı, filozof ve eğitimcilerin üzerinde çalıştığı ve şu anda 30 civarında gelişmiş ülkede uygulanan Yapılandırıcı Yaklaşımı gündemimize getirmiştir. Eğitim programlarımız 2004 yılından beri bu yaklaşımı esas almıştır. Ancak öğrenme-öğretme sürecinde, öğrenci ve öğretmen davranışlarında ve daha pek çok alanda başlangıç noktasındayız.
14	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN TEORİSİ İnsanlık tarihi boyunca “eğitim”, hep araştırma ve tartışma konusu olmuştur. Eğitimin içerisinde de “bilgi ve bilginin doğası” en çok araştırılan ve tartışılan konulardandır. Felsefeciler ve eğitim akımları özellikle bu konu üzerinde yoğunlaşmışlardır. Yapılandırıcı Yaklaşım da “bilgi ve bilginin doğasını” açıklamak için ortaya atılan, daha sonra da bunu öğrenme-öğretme sürecine yansıtan bir eğitim yaklaşımıdır.
15	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN ETİMOLOJİK ANALİZİ Yapılandırıcı Yaklaşım kavramı, İngilizcedeki “Constructivism”in karşılığıdır. Constructivism yapıcılık, yaratıcılık, olumluluk, yararlılık; yorum, delil ve çıkarım yoluyla varılan sonuç (İstidlal) anlamındadır. Türkçe literatür incelendiğinde görülecektir ki, Constructivism’in karşılığı olarak yapılandırıcı, yapılandırmacı, oluşturmacı, yaratıcı, bütünleştirici ve kurgulamacı gibi terimler kullanılmaktadır.
16	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN TARİHSEL GELİŞİMİ (1) Dünyanın gelişmiş pek çok ülkesinde uygulanan Yapılandırıcı Yaklaşım, birçok filozof, psikolog ve eğitimcinin çalışmalarına dayanan bir bilgi ve eğitim kuramıdır. Geleneksel öğrenme kuramlarının, çağımıza uymayan yönlerine karşı oluşturulmuş, kökleri eskilere dayanan yeni bir eğitim yaklaşımdır. Felsefeci Giambatista Vico’nun 18. yüzyılda yapmış olduğu “bir şeyi bilen, onu açıklayabilir”, şeklindeki açıklamaları aslında yapılandırmacılığı anlatmaktadır
17	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN TARİHSEL GELİŞİMİ (2) 19 ve 20. yüzyıllarda Kant, Vygostsky, Dewey, Piaget, Bruner ve Gardner gibi filozof ve bilim adamlarının çalışmaları, Yapılandırıcı Yaklaşımın şekillenmesine çok önemli katkı sağlamıştır. Yapılandırıcı Yaklaşımın sistemleştirilmesinde Wund, Ausubel ve Titchener gibi eğitimcilerle, Saussure, Jakapson, ve Levi-Srauss gibi düşünürlerin katkıları da çok olmuştur.
18	YAPILANDIRICI ÖĞRENİMİN TEMEL İLKELERİ 1 Yapılandırıcı Yaklaşımda öğretme değil, öğrenme ön plandadır. Öğrencide öğrenme ilgi, istek, arzu ve merakı uyandırıp oluşturmak esastır. Öğrencide özgüven, güven ve özerklik duygusu oluşturulmalı ve bunlar sürekli desteklenmelidir. Öğrenme-öğretme süreci, öğrencinin sorumluluğundadır, çünkü öğrenci merkezdedir. Öğrenciye bilgi yüklemek değil, düşünme ve üretme süreçlerini öğrenmesini sağlamak esastır.
19	YAPILANDIRICI ÖĞRENİMİN TEMEL İLKELERİ 2 Öğrencinin öğrenmeyi öğrenmesini sağlamak okulun en önemli görevlerindendir. Yapılandırıcı Yaklaşımda ‘ünite’ yerine ‘araştırma’ ya da ‘soruşturma’, ‘öğretme’ yerine “öğrenme”, ‘sunu’ yerine ‘öğrenme yaşantısı’ ve ‘ders planı’ yerine ‘öğrenme planı’ kavramları kullanılır. Öğrenciler kendi öğrenmelerine etkin olarak katıldıkları zaman, ancak bilgi kalıcı olur. Öğrenme etkin olarak, zihinsel faaliyetlere yani eleştirel düşünme ve problem çözmeye dayanır.
20	YAPILANDIRICI ÖĞRENİMİN TEMEL İLKELERİ 3 Etkin öğrenme ile öğrenenler, içerik ve süreci aynı zamanda öğrenirler "Öğrencilere ne öğretildi" yerine “onların neyi, neden ve nasıl öğrendikleri" üzerinde durmak daha önemlidir. Yapılandırıcı Yaklaşım, hayatın problemlerini ön planda tutan, öğrencileri öğrenmeye ve sorun çözmeye özendiren sorun merkezli bir tasarımdır. Dıştan, zorla bir amaç kabul ettirmeye çalışıldığında öğretmen-öğrenci çalışmaları mekanikleşir, yani ezberleme başlar.
21	YAPILANDIRICI ÖĞRENİMİN TEMEL İLKELERİ 4 Öğretmen öğrencinin sadece ne öğrendiği ile değil, nasıl öğrendiği ile de ilgilenmelidir. Öğrencinin ön bilgileri, beklentileri, inanç ve tutumları onun öğrenmesini etkiler.
22	YAPILANDIRICI YAKLAŞIM NEDİR ? (1) Yapılandırıcı Yaklaşım “bilginin tanımı, doğası, üretilmesi ve öğrenilmesi” ile ilgili görüş ve tespitleriyle eğitim konularına başlar. Çünkü bilginin tanımı ve doğasına ilişkin kabullenmeler, eğitimin tanımı dahil, bütün unsurları üzerinde köklü değişiklikler doğurur. 1- BİLGİNİN TANIMI VE DOĞASI: Bilgi; belli bir bilgi kümesini veya dış dünyadaki olayları (hammaddeleri, malumatı) alma, işleme, değerlendirme ve muhakeme sonucunda zihinde üretilen anlam parçası veya kümesine bilgi denir.
23	YAPILANDIRICI YAKLAŞIM NEDİR ? (2) Bir başka açıdan bilgi, bir bireyin çevresindeki nesneler, olaylar ve varlıklarla olan etkileşimi sonucunda, zihninde bunlara yüklediği anlamlardır. Bir insanın bilgi sahibi olması, onun gözlem, deneyim, okuma, dinleme ve izleme sonucu bir takım verileri toplayıp onlara zihninde bir anlam yüklemesi süreci ile gerçekleşir. Bu durum ise, öğrenme sürecine öğrencinin aktif olarak katılmasını, yeni öğrendikleri ile öncekileri anlamlı bir şekilde ilişkilendirmesini gerektirir.
24	YAPILANDIRICI YAKLAŞIM NEDİR ? (3) Yapılandırıcı Yaklaşım öğrenciden bağımsız, dışarıda bir yerde, bir bilginin varlığını kabul etmez. Zira ona göre, insanın dışında olanlar bilgi değil, bilginin hammaddesidir, malumattır. Yapılandırıcı Yaklaşıma göre bilgi, birey tarafından oluşturulur ve bu oluşum süreci aynı zamanda düşünme ve öğrenme sürecidir. Birey bilgiyi ancak bir birikim, zihinsel becerileri kullanmadaki maharet ve bilgi üretme deneyimi sonucu oluşturabilir veya üretebilir.
25	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENME 1 Yapılandırıcı öğrenme, bireyin öğrenme sürecinde ne türden işlemler yaptığını ve bu sürece etki eden unsurların neler olduğunu açıklar. Yapılandırıcı öğrenme, bireyin yeni bilgiyi aktif olarak keşfetmesi ve yeni bilgi ile eski bilgi ve deneyim arasında ilişki kurarak anlamı yapılandırma süreci olarak açıklanabilir. * Yapılandırıcı öğrenme, bireyin bilgiyi anlaması, yorumlaması, farklı bakış açılarını tanıyıp kendi bakış açısını geliştirmesi, geliştirdiği bu bakış açısını savunması ve uygulaması fikrine dayanır.
26	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENME 2 Bilgi üretme veya öğrenmenin tanımı: İnsanın duyu organları vasıtasıyla kendisine ulaşan verileri, kendi zihin süzgecinden geçirip kendisine özgü bir anlam yüklemesi ve bunu başkalarıyla paylaşmasıdır. Öğretmen olarak görevimiz ise, öğrencimizin nasıl düşündüğünü, düşünme yol ve kalıplarını nasıl kullandığını anlamağa çalışmaktır. Çünkü öğretmen, öğrencilerin başarıya ulaşmaları için yol gösterici, rehber ve yönlendiricidir.
27	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENME 3 Öğrenme, birey bilgilerin ham biçimiyle değil, bu bilgileri kendi zihninde önceki bilgileriyle yoğurup, zihinsel faaliyetiyle yeni bir şekil verip onları yapılandırdığı biçimiyle gerçekleşmektedir. Öğrenme, öğrencinin zihninde gerçekleşen aktif bir anlam oluşturma sürecidir. Öğrenme özneldir. Dıştan zorlamayla bir şey öğretilemez. Öğrenme zihinsel ve dolayısıyla kavramsal bir değişmeyi doğurur. Öğrenme öğrenci merkezlidir ve süreklidir.
28	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENİM SÜRECİ 1 Bilgi üretme veya öğrenme süreci şöyle gelişir: 1- Kişi dış dünyadan okuma, dinleme, gözlem ve deney yoluyla verileri (hammaddeyi) toplar, alır. 2- Bu verileri zihninde kodlayarak beynin belli alanlarına yerleştirir ve malumat sahibi olur. Diğer bir deyişle hammaddeyi zihne almış olur. 3- Sonra kendisine ulaşan bu malumatı(hammadde) zihninde, önceki bilgilerle yoğurur, işler.
29	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENİM SÜRECİ 2 4- Son olarak öğrenci bu malumatı kendi zihinsel faaliyetleriyle anlamlandırıp kendi düşünce sisteminin bir parçası haline getirebildiğinde bilgiyi üretmiş ya da öğrenmiş olur. 5- Bu dört maddede sayılan süreç, aynı zamanda “öğrenmeyi öğrenme” sürecidir. 6- Bilgi üretme süreci, aynı zamanda öğrenme sürecidir. Yani öğrenme ancak bilgi üretme süreci sonunda gerçekleşmiş olur.
30	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENİM SÜRECİ 3 7- Bu güne kadar, -yabancı dil öğreniminde olduğu gibi-, bir türlü öğrenemeyişimizin temelinde, süreci yarıda bırakıyor oluşumuz yatmaktadır. 8- Zira hammadde- malumat zihne yerleştirilince, öğrenme gerçekleşti sanılmıştır. Halbuki öğrenme ancak 3 ve 4. madde ile gerçekleşir. 9- Dolayısıyla artık, geleneksel yaklaşımlardaki malumatı elde etmek için “öğretim yöntem ve teknikleri” ya da “öğretim metotları”nı değil;
31	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMA GÖRE ÖĞRENİM SÜRECİ 4 10- Çağdaş eğitim anlayışındaki “bilgi üretme” veya “öğrenmeyi öğrenme” yöntem ve tekniklerini öğrenmek veya öğretmek esas olmalıdır. Zira ancak böylece süreç tamamlanmış olur. 11- Kısaca öğrenme, ezberlemeye değil, öğrencinin, var olan bilgiyi yeniden yorumlanmasına, yeni bilgiyi oluşturmasına ve bilgiyi transfer etmesine, dayanır. 12- Öğrenci, öğrenilmiş bilgi ile yeni öğrenilen bilgiyi uyumlu hale getirerek yapılandırdığı bilgiyi, yaşam problemlerini çözmede kullanır.
32	OKULUN ÖĞRENCİYE KAZANDIRMASI GEREKENLER 1 Yapılandırıcı Yaklaşım öğrenci merkezlidir. Bu anlayışta okul öğrenciye her şeyden önce yöntem ve bakış açısı kazandırmalıdır. Onlar da: 1- Öğrencinin ilgi, istek arzu ve merakı uyandırılıp öğrenme konusunda motive edilmelidir. 2- Öğrenmenin değeri, işlevi ve önemi, özellikle çağımız açısından sürekli vurgulanmalıdır. 3- Öğretimin merkezinde öğrencinin bulunduğu, sorumluluğun da ona ait olduğu belirtilmelidir.
33	OKULUN ÖĞRENCİYE KAZANDIRMASI GEREKENLER 2 3- Öğrenciye, bilgiye ulaşma yolları çok iyi bir şekilde öğretilmelidir. 4- Öğrenci öğrenmeyi çok iyi bir şekilde öğrenmiş olmalıdır. 5- Öğrencilerin, öğrenmelerini sürdürmeleri ve öğrenmelerine yön verebilmeleri için, bağımsız çalışma alışkanlığı kazanmaları gerekir. 6- Öğrencilerin “anahtar becerileri” ve “ortak temel becerileri” çok iyi bir şekilde öğrenip içselleştirmiş olmaları gerekir.
34	ANAHTAR BECERİLER NELERDİR ? 1 Uluslararası düzeyde kabul görmüş “anahtar beceriler” dört tanedir. Bunlar: 1- Zihinsel Beceriler, --Anahtar Becerilerin kalbinde zihinsel beceriler, onun merkezinde de düşünme, sorgulama, analiz sentez, ekleme, çıkarma yapma, sınıflama vardır. --Düşünme ve sorgulama, a- karmaşık zihinsel süreçleri harekete geçirip sürekli geliştirmektedir. b- üst düzey düşünme becerilerini geliştirir.
35	ANAHTAR BECERİLER NELERDİR ? 2 c- Zihinsel becerileri öğretmek yetmez, onları uygulama imkanı da bolca sağlanmalıdır. 2- Bireysel Beceriler, --Bireysel beceriler: 1- Dili etkili kullanma becerisi, 2- Etkileşimsel olarak bilgiye ulaşma ve onu kullanma becerisi ve 3- Bilgi teknolojilerini kullanma becerisidir.
36	ANAHTAR BECERİLER NELERDİR ? 3 3- Sosyal Beceriler, Sosyal hayat açısından geliştirilmesi zorunlu olan sosyal beceriler aşağıya çıkarılmıştır. Bunlar: --İyi ilişkiler kurma becerisi, --İşbirliği yapma becerisi, --Çatışmaları önleme, çözme ve yönetme becerileridir.
37	ANAHTAR BECERİLER NELERDİR ? 4 4- Zihinsel Bağımsızlık Becerileri, Küreselleşen ve karmaşıklaşan dünyamızda, bireyin “bağımsız davranma becerilerini” de geliştirmesi önemlidir. Bu beceriler: --Karar verme becerisi, --Amaç belirleme ve gerçekleştirme becerisi ve --İhtiyaçlarını, ilgilerini, haklarını ifade etme ve savunma becerileridir.
38	ORTAK TEMEL BECERİLER 1 Ülkemizde, öğrencilerde geliştirilmesi planlanan “ortak temel beceriler” şöyle belirlenmiştir. 1- Eleştirel Düşünme Becerisi, Kuşku temelli ve sorgulayıcı bir yaklaşımla konulara bakma, yorum yapma ve karar verme becerisidir. 2- Yaratıcı Düşünme Becerisi, --Öğrencilerin bir temel fikri ve ürünü değiştirme, birleştirme, yeniden farklı ortamlarda kullanma; --Tamamen kendi düşüncelerinden hareketle yeni ve farklı ürünler ve bilgiler üretme becerisidir.
39	ORTAK TEMEL BECERİLER 2 3- Araştırma Sorgulama Becerisi, Doğru ve anlamlı sorular sorarak problemi fark etme ve kavrama, problemi çözmek amacıyla araştırma yapma, sonuçları tahmin etme gibi becerilerdir. 4- Problem Çözme Becerisi, 5- Türkçeyi Doğru ve Güzel kullanma Becerisi, 6- İletişim Becerisi, 7- Bilgi teknolojilerini iyi kullanma Becerisi, 8- Girişimcilik Becerisi, Plan yapma, onu uygulama, risk alma, geleceği sezme, üretme, pazar araştırması yapma gibi becerilerdir.
40	OKULUN ÖĞRENCİYE KAZANDIRMASI GEREKENLER 3 7- Öğrencilerin, işbirliği içinde ve projeler üzerinde takım çalışması yapabilme alışkanlığı kazanmış olması önemlidir. 8- Dil ve öğrenmenin ayrılmaz bir bütün olduğu, öğrencinin, öğrenim hayatının başarılı geçmesi için “anadilini” çok iyi bir şekilde öğrenmesi gerektiği vurgulanmalıdır 9-Öğrencilerin, öğrendikleri bilgi ve becerilerin transferini yapabilmeleri için sosyal etkileşime uygun bir zemin oluşturulmalıdır.
41	OKULUN ÖĞRENCİYE KAZANDIRMASI GEREKENLER 4 10- Öğrencilere üst düzey öğrenme becerileri, yani öğrenme sürecinde kendi zihinsel işlem ve süreçlerini gözleme, dikkatini yoğunlaştırma, sorgulama, öğrendiklerini kontrol etme becerisi kazandırılmalıdır. Üst Düzey Öğrenme, öğrenme faaliyetini sürdürürken kendi kendisini kontrol etmesi ve öğrenme konusunda kendi özeleştirisini yapması anlamına gelmektedir.
42	OKULUN ÖĞRENCİYE KAZANDIRMASI GEREKENLER 5 11- Öğrencilere üst düzey düşünme becerileri, yani düşünme süreçleri üzerine düşünme, sorgulama, anlama, zihnini yönetme becerileri ve bilginin zihinde üst düzeyde yapılandırılması becerisi kazandırılmalıdır. Kısaca, Üst Düzey Düşünme, düşünme faaliyetini sürdürürken kendi kendisini kontrol etmesi ve düşünme konusunda kendi özeleştirisini yapması anlamına gelmektedir.
43	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN ROLÜ 1 Yapılandırıcı Yaklaşım, öğretmen ve öğrenci rollerini de değiştirmektedir. Öğretmen bilgi aktarma, emir verme ve denetim rolünden, öğrencinin öğrenmeyi öğrenme işine rehberlik yapma ve destekleme rolüne geçmiştir. Buna ek olarak öğretmen, a-Öğrenme gücünü besleyen kaynakları bulup öğrencide öğrenmeğe karşı ilgi uyandıracak, b-Öğrencilerin anahtar becerileri kazanmalarını sağlayacaktır.
44	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN ROLÜ 2 Bu durum tam bir değişimi göstermektedir. Yetişme tarzından dolayı çoğu öğretmen bu değişime uyum göstermede sıkıntı çekebilir. Zira bu durum, köklü bir paradigma değişimini ve yerleşmiş bir çok uygulamayı gönüllü olarak terk etmeyi ve yenilerini benimsemeyi gerektirir. Fakat Yapılandırıcı Yaklaşımı temel alan bir eğitim programının başarılı olabilmesi için de, bu programı uygulayacak olan öğretmenlerin elbette birtakım niteliklere sahip olması gerekir.
45	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN ROLÜ 3 Öğrencilerin, a- Öğrenmeğe ilgi duymaları, b- Öğrenmeyi öğrenmeleri, c- Anahtar Becerileri öğrenip içselleştirebilmeleri; 1- Öğretmenlerin, Yapılandırıcı Yaklaşımı öğrenip uygun öğrenme ortamlarını hazırlamasına, 2- Bireysel farklılıklara göre eğitime yön vermesine 3- Gerekli öğrenme materyallerini sağlamasına ve 4- En önemlisi, alanında kendisini yenileyerek, çok iyi bir noktaya gelmesine bağlıdır.
46	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN YAPACAĞI İŞLER 1 1- Öğretimin amaçları ile öğrencinin amaçlarını eşlemeli, onlarda sürekli istek ve arzu oluşturmalı, 2- Öğrenme sorumluluğunu öğrenciye aktarmalı ve onların kendilerine güvenmelerini sağlamalıdır. 3- Öğretimi, öğrencilerle birlikte planlamalıdır. 4- Öğretim süreç ve sonucunu değerlendirmede öğrencilere açık olmalıdır. 5- Çocuğun öğrenme gücünü besleyip geliştiren veya öğrenme sürecinin işlemesini sağlayan “çocuktaki kaynakları” keşfedip geliştirmelidir.
47	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 1 1- MERAK: Yaratıcı, insanı dünyaya merak kabiliyet ve istidadı ile gönderir. Her türlü gelişme gibi öğrenme ve bilimsel alandaki gelişme de “merak” saikıyla gerçekleşir. Aile ve toplum bunu canlı tutmalı, öğretmen de keşfedip geliştirmelidir. 2- HAYAL GÜCÜ: Her çocuk, zihninde hayal kurduğu imgelere sahiptir. Gençlik döneminin en önemli özelliklerinden birisi de hayal kurmaktır. Çocuk ve gencin doğasında var olan bu hayal gücü, onların öğrenme, ilerleme ve gelişmelerini besleyen bir kaynak haline dönüştürülmelidir.
48	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 2 3- ŞÜPHE ETME: Şüphe etme öğrenme, araştırma ve derinleşmenin önemli dinamiklerinden birisidir. Çocuk ve gençlerde, oluşturulacak şüphe etme duygusu, onların daha çok öğrenme ve araştırma yapmalarını besleyen bir enerji kaynağına dönüşebilir.
49	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 3 4- YARATICILIK: a- Kelime olarak, “bir şeyi ortaya çıkarmak” veya “bir şeyi doğurmak” anlamındadır. b- Kavramsal anlamı ise, eşya ve olaylara yeni bir bakış açısını, onların parçaları arasında yeni ve alışılmamış ilişkiler kurabilme yetisini ifade eder. c- Diğer bir deyişle yaratıcılık, bir bireyin var olan kalıplardan kurtulması, bilimsel statükoyu sorgulaması, ana yoldan ayrılması, standardı aşması ve farklı olmaktan korkmaması demektir. d- Eğitim sistemleri ise, genel olarak “standart insan” yetiştirme eğilimindedirler.
50	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 4 5- HAREKETLİLİK, CANLILIK, ZİNDELİK: a- Çocuk ve gençler doğal olarak hareketli, canlı ve zindedirler, bir hedefe doğru koşmağa hazırdırlar. b- Bu, onların öğrenme gücünü besleyen kaynaktır. c- Geleneksel eğitim, onu bağlarla bağlamakta pasif ve cansız yapmakta, bir hedef olarak öğrenme ve araştırma azim ve aşkını öldürmektedir. d- Eğitim-öğretim faaliyetinin merkezine onu alıp, sorumlu ve aktif bir konuma getirerek, ondaki canlılığı öğrenme, ilerleme ve gelişmesini besleyen iyi bir kaynak haline getirebiliriz.
51	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 5 6- DUYARLILIK: a- Çocuklar ve gençler doğal olarak “duyarlıdırlar”. b- Duyarlılıkla, onların eşya ve olaylara karşı çok “açık olmaları” kastedilir. c- Bu duyarlılık, hayatın ilk günlerinden itibaren, dünyanın görülmeğe, duyulmaya ve koklanmaya başlanmasıyla birlikte ortaya çıkar. d- Bu duyarlılık organize edilerek, çocuk ve gençleri bilgi kaynaklarından etkilenmeye, eşya ve olayları inceleyip onları tanımaya yönlendirebiliriz.
52	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 6 7- MİZAHİLİK: a- Mizah, hayatın sıkıcı ciddiyetinden insanı uzaklaştırır, ona ayrı ve yeni bir pencere açar. b- Herkes mizah yapamaz. Pratik zeka ürünüdür. c- Mizahlarda, güldürme ve dinlendirmeyle beraber “yaratıcılık” ve “bilgelik” de vardır. d- Bunu, öğrenme sürecinde “çalışan aklın, bilgelik ve yaratıcılığın” bir tezahürü olarak kabul edip öğrencinin öğrenme, ilerleme ve gelişmesini besleyen iyi bir kaynak haline getirebiliriz.
53	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 7 8- BAŞARMA DUYGUSU: a- Başarma duygusu, sürekli olarak bir şey veya olayı keşfetmeğe, bir konuyu öğrenmeğe bir beceriyi geliştirmeğe veya yeni bir anlayış kazanmağa insanı sevk eden bir “yeti”dir. b- İnsanları ilerlemeğe, gelişmeğe ve zirveye götüren sebeplerin başında bu “yeti” gelmektedir. c- Zira başarı, başarıyı getirir. d- Çocuk ve gence başarıyı tattırıp, sonra başarının başarıyı getirmesine zemin hazırlanmalıdır.
54	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 8 Öğrencinin, öğrenme gücünü besleyen bu kaynak ya da yetileri, eğitim sistemimizin sürece kattığı ve ciddi anlamda yararlandığı, söylenemez. Zira geleneksel eğitim anlayışımız, öğrencide bulunan istidat ve yetileri harekete geçirip onu kendi içinden gelen bir duygu ile çalışmağa yöneltme gibi bir anlayıştan uzaktır. Geleneksel eğitim anlayışımızda öğrenciyi dıştan zorlamayla çalışmağa sevk etmek esastır. Bunu da not korkusu ve sınıf geçme-kalma korkusu ile yapmağa gayret ederiz.
55	ÇOCUĞUN ÖĞRENME GÜCÜNÜ BESLEYEN KAYNAKLAR 9 Yukarıda belirttiğimiz, “Çocuğun öğrenme gücünü besleyen kaynakları”, Yapılandırıcı Yaklaşım gündemimize getirmektedir. Bundan sonra artık bu yol trafiğe açılmıştır. Ancak “çocuğun öğrenme gücünü besleyen kaynaklara” işlerlik kazandırmak, öğretmenin kendini bu alanda geliştirmesine bağlıdır. Zaten yapılandırıcı öğretmen, öğrenme ve öğretme sürecinde ve alanında kendini yenileyen ve yaptığı işi temellendiren öğretmendir.
56	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN YAPACAĞI İŞLER 2 5- Öğrenmeyi hem bireysel temele oturtmalı, hem de takım çalışması ve işbirlikli bir anlayışla organize etmelidir. 6- Öğretimi konu odaklı değil, problem odaklı olarak düzenlemeğe çalışmalı ve öğrencileri sorun çözmeğe yönlendirmelidir. 7- Öğrencilerde, anahtar becerileri geliştirme uygulamalarına ağırlık vermelidir. ANAHTAR BECERİLERİN ÖĞRENCİLERDE NASIL GELİŞTİRLECEĞİNİ BİRLİKTE İNCELEYELİM:
57	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 1 1- DÜŞÜNMEYİ ÖĞRENME: Düşünme, “mevcut bilgilerden başka bir şey ya da bilgiye ulaşma” veya “eldeki bilgilerin ötesine gitme” olarak tanımlanır. Ya da okuma, dinleme, sezgi, akıl yürütme ve diğer kanallarla elde edilen malumatı yoğurup şekillendirmenin disipline edilmiş haline denir. En yaygın düşünme biçimi, eleştirel, analitik, ilişkisel, bilimsel ve yaratıcı düşünmedir.
58	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 2 2-ZİHİNSEL ETKİLEŞİM: İki türlüdür: a- Öğrencinin bilgi ile etkileşimi, b- Öğrencinin öğretmeni ile etkileşimidir. 3- SORGULAMA: a- Sorgulama, kusursuz düşünceyi ve bilgiyi ortaya çıkarmağa yönelik, disiplinli, belli özellikleri olan, özdenetimli düşünme biçimidir. b- Sorgulama, öğrencinin bilgileri daha iyi anlamsını sağlar. c- Sorgulayıcı dinleme, okuma, konuşma ve yazma biçimleri vardır.
59	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 3 4- BEYİN FIRTINASI: --Öğrencilerin bir konu, olay ya da sorun hakkında düşünmeleri, çok sayıda fikir üretmeleri, endişeye kapılmadan kendilerini ifade etmelerdir. --Uygulamada dikkat isteyen hususlar vardır. --Temel amaç, a- Öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmek, b- Öğrencilerin bir işi başarmak için, çok değişik seçenekleri göz önünde bulundurmalarının gerektiğini öğrenmelerini sağlamaktır.
60	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 4 5- İKNA ETME: --Bir konuya dikkat çekme, önemini vurgulama ve anlaşılmasını sağlamaya dönük çalışmalardır. --İkna sürecinde, a- Karşıdaki kişinin kendi düşünme süreçlerinin bilincine varması, b- Faklı düşünceleri göz önünde bulundurması ve c- Kendi düşünceleriyle karşılaştırması sağlanır. --Böylece o kişi farklı görüşleri incelemeyi, bazı düşünceleri kabul ya da reddetmeyi öğrenir.
61	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 5 6- KARŞILAŞTIRMA YAPMA: --İki ya da daha fazla nesne, olay ve düşüncenin benzer ve farklı yönlerinin ele alınmasıdır. --Amaç; eşya, olay ve düşüncelerde benzer ve aykırı yön ve özelliklerin olabileceğinin öğrenciler tarafından görülmesinin sağlanmasıdır. 7- TARTIŞMA ORTAMI HAZIRLAMA: --Öğrencilerin, belli bir konunun kavranması amacıyla karşılıklı görüşler ve fikirler üreterek o konuyu detaylı ve kapsamlı olarak incelemesidir. --Tartışma, kurallı ve disiplinli bir çalışmadır.
62	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 6 8- SORUN ÇÖZME: --Hızla değişen toplumda, hayatta kalabilmek ve gelişebilmek için sorun çözmeyi öğrenmek şarttır. --Sorun çözebilen bireyler yetiştirebilmek için bilgi aktarmak yeterli değildir. --Sorun çözebilmeleri için, öğrencilerin bilgiyi anlama ve kullanabilme; düşünme, karar verme, ilişki kurma, eleştirme, tahmin etme, analiz-sentez yapma ve sorgulama becerilerini geliştirmek gerekmektedir.
63	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 7 Sorun çözme beş aşamada gerçekleşir: 1- Sorunu hissetme, birey bir sorunla karşılaşmıştır, ancak henüz ne olduğunu bilmemektedir. 2- Sorunu belirleme, birey sorunun ne olduğunu, nerede ve kime ait olduğunu saptamıştır. 3- Çözüm yolları önerme, birey yaptığı araştırmalar sonunda, belli çözüm yolları bulabilmiştir. 4- Yollardan birine karar verme, her çözüm yolunun sonuçlarını düşünür ve en uygun olanını seçer. 5- Çözüm yollarını uygulamaya koymadır.
64	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 8 9- BALIK KILÇIĞI YÖNTEMİ: Grupla çalışılan bu yöntem, çalışmağa katılan herkesi, sorunun nedenleri hakkında daha çok bilgi sahibi yapar. a-Araştırılacak sorun, balık kılçığının baş tarafına, b- Nedenler de yan kılçıklar üzerine yazılır ve soruna çözüm aranır. 10- ÖZETLEME YAPMA: Bir metin, konuşma ya da düşüncenin özünü, amacını ve yapısını bozmadan ana hatlarıyla kısaltmadır.
65	ÖĞRENCİLERDE ANAHTAR BECERİLERİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ 9 11- GÖZLEM VE İNCELEME YAPMA: Gözlem, bir olayı, nesneyi ya da düşünceyi anlamak için bunların belirti, görünüm ya da şartlarını incelemektir. İnceleme, ele alınan konu, düşünce ya da olayın özelliklerini ve ayrıntılarını tam olarak anlamak için yapılan yöntemli çalışmalardır. 12- ROL OYNAMA: 13- GÖSTERİ: 14- DRAMA:
66	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN YAPACAĞI İŞLER 3 9- Öğrencilerin girişimci ve yaratıcı olmaları için gerekli çalışmaları yapmalı, onları hazırlamalıdır. 10- Öğretmen sınıf içinde otorite değil, gözlemcidir. Zaten Yapılandırmacılıkta sınıf yönetimi emir verme ya da zor kullanma ile yapılmaz. 11- Öğrencilerin bireysel farklılıklarını (çoklu zeka kuramını) dikkate almalı ve buna uygun öğretim yöntem ve teknikleri kullanmalıdır. 12- Öğrencilerine, derslerle ilgili zengin kaynak ve materyaller sunmalıdır.
67	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRETMENİN YAPACAĞI İŞLER 4 13- Öğretmen öğrenci ilişkilerinin demokratik olmasına özen göstermelidir. 14- Görüşlerini paylaşma ve tartışılmasını istedikleri konular hususunda öğrenciler teşvik edilmelidir. 15- Öğretmen, düşündürücü sorular sorarak öğrencileri araştırmaya ve problem çözmeye teşvik etmelidir. 16- Yapılandırmacı öğretmen kuzey yıldızı gibidir, öğrencinin nereye gideceğini söylemez fakat yolunu bulmasına yardımcı olur.
68	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRENCİ 1 Yapılandırıcı Yaklaşımda öğrenciler, --Öğrenme ortamında aktif ve yapıcı olurlar, --Öğrenme sürecinde sorumluluk onlarındır, --Öğretimin merkezinde onlar vardır. --Öğretmen dahil, başkalarının kendilerine bilgi kırıntısı getirmelerini beklemezler. --Yapılandırmacı öğrenciyi diğerlerinden ayıran kişisel özellikler, a- mücadeleci oluşu, b- meraklı oluşu, c- girişimci oluşu ve d- sabırlı oluşudur.
69	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖĞRENCİ 2 Mücadeleci oluşu, onu, bilgiye ulaşmada, bilgiden bilgi üretmede, onu transfer etmede ve başkalarıyla paylaşmada aktif ve ısrarcı yapar. Meraklı oluşu, onu sürekli araştırma yapmağa ve öğrenmeğe içten gelen bir arzu ile yönlendirir. Girişimci özelliği: onun öğrenme, bilgi üretme ve bilgiyi yaşama uygulama süreçlerini kendisinin başlatmasını ve devam ettirmesini sağlar. Sabırlı oluşu, öğrenciyi, öğrenme süreçlerinin zaman, efor, dayanma gücü ve çeldiricilere karşı direnme gerektirdiği bilincine ulaştırır.
70	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN, ÖĞRENCİ AÇISINDAN YARARLARI 1 Öğrenci, çağın insanına yaraşır bir biçimde ve daha genç yaşlardan itibaren, bilgiyi özgürce ve derinlemesine araştırır, inceler, analiz eder, uygulayıp problem çözer, yaratıcı ve eleştirel sorular sorar, Karşılaştırma yapar, bulduklarını tartışır, yorumlar ve yorumladıklarını nedenleriyle savunur. Öğrencileri birer girişimci, üretken ve başkalarına yardım ve destek veren insan yapar, Düşünme ve plan yapma yeteneklerini geliştirir,
71	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMIN, ÖĞRENCİ AÇISINDAN YARARLARI 2 Öğrenme yaşantılarını daha iyi anlamayı sağlar, Öğrenci öğretmen ilişkilerini geliştirir, Öğrencinin motivasyon ve okula ilgisini arttırır, Öğrencinin kendini ifade etmesine fırsat verir, Geleneksel yaklaşımla eğitim öğretim yapan sınıflara göre başarı çok daha yüksek olur.
72	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEĞE BAKIŞ 1 Eğitimin unsurları, Yapılandırıcı Yaklaşımla önemli ölçüde değişmektedir. Bu durumdan ölçme ve değerlendirme sistemi de nasibini almaktadır. Yapılandırıcı anlayışa göre ölçme ve değerlendirme, öğrenmede bir son değil, aksine bir sonraki öğrenmeye yol gösterici özelliktedir. Değerlendirmenin amacı öğrenenin ne kadar bilgi hatırlayabildiğini ölçmek değil, öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğini ortaya koymaktır.
73	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEĞE BAKIŞ 2 Yapılandırıcı Yaklaşım hem eğitim sürecini, hem de öğrencinin öğrenme ve anahtar becerilerinin gelişimini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Yapılandırıcı Yaklaşım, öğrencinin gelişimine yardımcı olmak için, değerlendirmeyi sürekli hale getirmektedir. Ayrıca bir bütün olarak süreci değerlendirmek, öğrenci merkezli etkinlikleri artırmak, süreç boyunca edinilen becerileri görmek ve bu sürece öğrenci velilerini de katmak hedeflenmektedir.
74	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ 1 1- Performans Değerlendirme: performans, kişideki yarışma ve başarma gücü, takat sınırıdır. --İnsandaki performansın değerlendirilmesi ile: a-Öğrencilerin bireysel başarılarını ve belirli zaman dilimlerindeki davranışlarını sürekli olarak ölçer, b-Öğrencileri, öğrenmeğe nelerin motive ettiğini ve onlardaki gizli potansiyellerin neler olduğunu keşfetmemize yarar. c-Bu bilgi onların beyni, yüreği ve fiziği ile bütün yaratıcılıklarını ortaya koymalarını sağlayacaktır.
75	"--Performans değerlendirmenin amacı" --Performans değerlendirmenin amacı, 1- Okulun amaçlarının öğrenciler tarafından anlaşılma ve benimsenme derecesinin ortaya çıkarılması, 2- Amaçların herkes tarafından yerine getirilmesinin sağlanması, 3- Beklenen başarıyı veremeyen öğrencilerin gelişmeğe ihtiyaç duydukları alanları belirleyip, gelişmelerinin sağlanması, 4- Bir bütün olarak okulun performans düzeyinin yükseltilmesi amaç olmalıdır. 5- Öğrencinin, karşılaştığı problemleri çözme becerisi ve sahip olduğu bilgileri kullanma becerisinin derecesini gösterir.
76	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ 2 2- Sunu Yöntemi: --Sunu yöntemi, öğrencilerin konuşma, canlandırma ve bilişim teknolojilerini kullanarak belli konularda sunum yapabilecekleri yöntemdir. --Bu yöntem, öğrencilerin --öğrenme, --dil, --sosyal --ve zihinsel becerilerinin gelişim düzeyleri hakkında bilgi edinmek için uygun bir yöntemdir.
77	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ 3 3- Gözlem Yöntemi: --Belirlenecek ve liste haline getirilecek ölçütlerle öğrencinin, öğrenmedeki başarı durumu ölçülür. --Bu ölçütlerin bazıları şunlar olabilir: --Soru ve önerilere verdikleri cevaplarını, --Grup çalışma ve tartışmalarına katılımlarını, --Bilgi kaynaklarına ulaşmadaki başarılarını -- Öğrenmeyi öğrenme ve zihinsel becerilerini kullanmadaki başarılarını gözlemleyip değerlendirir.
78	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ 4 4- Öz değerlendirme: --Öğrencinin kendi kendisini değerlendirmesine Öz Değerlendirme denir. Bununla öğrencinin, --Kendi yeteneklerini keşfetmesi, --Zayıf ve güçlü yönlerini tanıması, -- Hatalarını ve doğrularını görebilmesi ve --Değerlendirme olgusunu anlayabilmesi hedeflenir.
79	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ 5 5- Ürün Dosyası (portfolyo) : Öğrencilerin dönem boyunca, bir ders çerçevesinde, sınıf içi ve dışında yapacakları çalışmaların toplandığı dosyadır. --Ürün dosyasına çizim, günlük, sorulara verilen cevaplar, öğrencinin sorduğu sorular, kavram (zihin) haritaları, araştırma ve projeler girer. -- Ürün dosyası, öğrencinin yalnızca sınav notları ile değil, bir bütün olarak değerlendirilmesini sağlar. --Dönem sonunda öğrencilerden ürün dosyasını sınıfa sunması ve öğretmene teslim etmesi istenir.
80	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ 6 6- Bunlardan başka, --Kişisel Gelişim Dosyaları ile değerlendirme, --Kişisel görüşmeler yoluyla yapılacak değerlendirme ile de öğrenci gelişim düzeyleri belirlenebilir.
81	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA DEĞERLENDİRME AŞAMALARI 1 Yapılandırıcı Yaklaşımda değerlendirme, eğitimin üç aşamasında muhakkak yapılır. Bunlar: 1- Başlangıç Aşamasındaki Değerlendirme: Bununla öğrencilerin, eğitim sistemine girerken bulundukları seviye tespit edilir ve ona göre eğitim politikası belirlenmeğe gayret edilir. 2- Süreç İçerisindeki Değerlendirme: a- Sürekli yapılan bu değerlendirme ile hem uygulanan eğitim durumları, hem de öğrencinin öğrenme ve anahtar becerilerinin gelişim düzeyi belirlenmeğe çalışılır.
82	YAPILANDIRICI YAKLAŞIMDA DEĞERLENDİRME AŞAMALARI 2 b- Süreç içi değerlendirme ile elde edilen bilgiler, öğrenci ve eğitim sisteminde bir eksiklik ve aksaklık varsa, onu daha iyiye ulaştırmak için kullanılır. 3- Süreç Sonundaki Değerlendirme: Bununla, a- Sistemin işleyişi ve öğrenci gelişim düzeyi açısından başlangıçta belirlenen hedeflerin ne derece tutturulduğu görülmeğe çalışılır. b- Bu değerlendirme aynı zamanda öğrencinin yıl sonu notunu da belirler.
83	ÖNERILER 1 Bu çalışma ile varılan sonuçlara dayanılarak aşağıdaki öneriler geliştirilmiştir: 1- Eğitim sistemleri dinamik olmalı ve yaşadıkları çağlarını iyi takip etmelidirler. 2- Evrensel bağlamda, çağın genel yaklaşımıyla, eğitim sisteminin genel yaklaşımı, muhakkak uyum içerisinde olmalıdır. 3- Eğitim sistemleri, yaşayacakları çağa göre öğrencileri yetiştirmelidir.
84	ÖNERILER 2 4- 21. Yüzyılın şartlarında başarılı olabilecek insanı yetiştirmek için, eğitim programlarının --gelişme, --geliştirme ve --yeniliklere açık olan Yapılandırıcı Yaklaşıma göre tasarlanması gerekmektedir. 5- Bu çerçevede; a- Öğrencilerin öğrenme ve üst düzey düşünme becerileri yapılandırmacı yaklaşımla ele alınmalıdır.
85	ÖNERILER 3 b- Eğitim Programlarının içeriği yeniden ele alınarak öğrenciye bilgi yüklemesi yapılması yerine, --Önce öğrenmeğe merak ve ilgi uyandırılmalı, --Sonra da programların genelinde genişlemesine, belli alanlarda da derinlemesine çalışma yapmasına imkan sağlanmalıdır. c- Öğretmenler, yapılandırmacılıkla ilgili hizmet içi eğitime alınarak uygulamaya yönelik bilgilendirme çalışması yapılmalıdır.
86	KAYNAKÇA Ahmet Saban, (2005), Öğretme Öğrenme Süreci, Nobel yayınları, Ankara Firdevs Güneş, (2007) Yapılandırıcı yaklaşımla Sınıf Yönetimi, Nobel Yayınları, Ankara Özcan Demirel (Editör), (2007) Eğitimde Yeni Yönelimler, Pegem Yay. Ankara Semih Şahinel, (2002) Eleştirel Düşünme, Pegem Yay. Ankara Seval Fer-İlker Cırık,(2007), Yapılandırmacı Öğrenme Kuramdan Uygulamaya, Morpa Kültür Yay. İst. Yüksel Özden, (2005), Öğrenme ve Öğretme, Pegem Yay. Ankara Ziya Selçuk, (Ortak-2002) çoklu Zeka Uygulamaları, Nobel Yayınları, Ankara
87	"SABIRLA" SABIRLA DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER… SORULARINIZ VARSA, ALALIM.